Ujazd
gmina miejsko-wiejska
• liczba
• gęstość
1638
112,1 os./km²
(TERYT)
47-143 Ujazd
Ujazd (niem. Ujest[1]) - miasto i siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ujazd, w powiecie strzeleckim (województwo opolskie), położone nad Kanałem Gliwickim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.
Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 1638 mieszkańców[2].
Ośrodek usługowy; drobny przemysł (okucia budowlane, meble, pasze). Przez miasto przebiega droga krajowa nr 40 Głuchołazy - Pyskowice.
Historia
Osada wzmiankowana w 1155, prawa miejskie od 25 maja 1223[4]. Do 1525 własność biskupów wrocławskich. Ujazd posiadał samorząd i rozwijał się pomyślnie do XVII w. jako lokalny ośrodek rzemieślniczy i ważny, handlowy punkt tranzytowy. Wojny XVII w. spowodowały upadek miasta.
W I poł. XIX w. nastąpiło znaczne ożywienie gospodarcze i szybsze tempo rozwoju miasta za sprawą uruchomienia Kanału Gliwickiego. Jednak dalsze lata przyniosły stagnację, głównie z powodu ominięcia miasta przez wybudowaną w 1848 linię kolejową z Wrocławia do Mysłowic.
W 1861 roku tytuł książąt Ujazdu (niem. Herzogen von Ujest) otrzymał Hugo I Fürst zu Hohenlohe ze Sławięcic. Należał do najbogatszych ludzi w ówczesnych Niemczech.
W czasie III powstania śląskiego miasto zostało zajęte już w pierwszym dniu powstania przez siły powstańcze Seweryna Jędrysika z podgrupy taktycznej "Harden" przy wsparciu batalionu tarnogórskiego Romana Koźlika. W czasie powstania znajdował się tu punkt sanitarny dla rannych powstańców śląskich z grupy operacyjnej "Wschód". Pod koniec maja 1921 roku miasto zajęły wojska francuskie, zastąpione w początku czerwca przez wojska brytyjskie.
W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-1945 miejscowość nosiła nazwę Bischofstal.
W toku działań wojennych w 1945 r. Ujazd został zniszczony w prawie 70%[4].
Zabytki
- Ruiny renesansowego zamku biskupiego z XVI-XVII w.
- Barokowy kościół parafialny z XVII-XVIII w. pw. św. Andrzeja Apostoła.
- Neogotycki kościół pątniczy pw. Nawiedzenia NMP z XIX w.
- Kapliczki z XVIII i XIX w.
- Domy z XIX w.
Przypisy
- ↑ http://www.mswia.gov.pl/download.php?s=4&id=1417
- ↑ Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
- ↑ Pruski dokument z roku 1750 ustalający urzędowe opłaty na Śląsku – "Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750"
- ↑ 4,0 4,1 Gmina Ujazd - przyjazne inwestowanie