Ukraińcy w Polsce
Ukraińcy – jedna z dziewięciu, ustawowo uznanych mniejszości narodowych w Rzeczypospolitej Polskiej[2], żyjąca w diasporze na obszarze całego kraju, z większą koncentracją na Mazurach, Warmii, Pomorzu Zachodnim, Pomorzu Gdańskim, zachodniej części Dolnego Śląska oraz w południowo-wschodniej części województwa podkarpackiego i podlaskiego.
Liczebność
Podczas narodowego spisu powszechnego ludności w 2002 roku język ukraiński zadeklarowało 27.172 obywateli RP w tym:
- w województwie warmińsko-mazurskim – 11 881
- zachodniopomorskim – 3703
- podkarpackim – 2984
- pomorskim – 2831
- dolnośląskim – 1422
- podlaskim – 1366
- lubuskim – 615
- mazowieckim – 579
- małopolskim – 472
- lubelskim – 389
- śląskim – 309
W 106 placówkach oświatowych języka ukraińskiego jako ojczystego uczy się 2007 uczniówpotrzebne źródło.
Ukraińcy są w większości wiernymi dwóch Kościołów: Kościoła Katolickiego Obrządku Greckokatolickiego i Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Kultura
Organizacje
Do głównych organizacji zrzeszających mniejszość ukraińską należą:
- Związek Ukraińców w Polsce
- Stowarzyszenie „Ukraiński Dom Narodowy”
- Związek Niezależnej Młodzieży Ukraińskiej
- Związek Ukraińców Podlasia
- Ukraińskie Towarzystwo Lekarskie
- Ukraińskie Towarzystwo Nauczycielskie w Polsce
- Stowarzyszenie Ukraińców – Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego
- Bractwo Cerkiewne św. Włodzimierza
- Fundacja Kultury Ukraińskiej
- Fundacja św. Włodzimierza Chrzciciela Rusi Kijowskiej
- Towarzystwo Przyjaciół Ukrainy
- Stowarzyszenie „Dziedzictwo Mniejszości Karpackich”
- Towarzystwo Ukraińskie w Lublinie
- Ukraińskie towarzystwo historyczne
- Organizacja Młodzieży Ukraińskiej „PŁAST”
Prasa
Do najważniejszych tytułów prasowych zaliczają się:
- „Nasze Słowo” – tygodnik,
- „Svitanok” – dodatek do „Naszego Słowa” dla dzieci,
- „Nad Buhom i Narwoju” – dwumiesięcznik.
Radia nadające audycje po ukraińsku
- Polskie Radio Białystok nadaje trzy razy w tygodniu: w niedziele, poniedziałki i środy od 1991 roku audycje w języku ukraińskim pt. Ukraińska Dumka.
- Radio Orthodoxia nadaje raz w tygodniu audycje w języku ukraińskim pt. Ukraińskie Słowo.
Telewizja
- Telenowyny/Теленовини w TVP Info.
- Ukraińskie Wieści / Укρаїнський Βісник w TVP Olsztyn.
- Przegląd ukraiński / Українсъкий перегляд[3] w TVP Białystok.
Imprezy kulturalne
- „Festiwal Kultury Ukraińskiej” w Sopocie
- „Młodzieżowy Jarmark” w Gdańsku
- Festiwal Kultury Ukraińskiej UKRAINA VIVA we Wrocławiu
- „Na Iwana, na Kupała” w Dubiczach Cerkiewnych
- Festiwal Kultury Ukraińskiej na Podlasiu „Podlaska Jesień”
- „Dni Kultury Ukraińskiej” – Giżycko, Szczecin[4]
- „Bytowska Watra”
- „Ukraińska wiosna” w Poznaniu
- „Ukraina w Centrum Lublina”
Ukraińcy w Polsce
- Bogdan Huk
- Miron Kertyczak
- Andrzej Michalczuk
- Bohdan Osadczuk
- Olga Pasiecznik
- Weronika Marczuk-Pazura
- Taras Protsyuk
- Ostap Steca
- Miron Sycz
- Pawło Szandruk
- Izydor Szaraniewicz
- Rostisław Wygranienko
Ukraińcy i Rusini w II Rzeczypospolitej
Według spisu powszechnego z 1931 roku jako Ukraińcy lub Rusini zadeklarowało się około 3 250 000 polskich obywateli czyli 10% ludności całego kraju. Żyli oni głównie w województwach wołyńskim (68% ludności województwa), tarnopolskim (45%), stanisławowskim (68%) i lwowskim (33%).
Zobacz też
- Ukraińcy
- Polonizacja
- Nacjonalizm ukraiński
- UWO
- UNDO
- Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów
- Kordon sokalski
- Pacyfikacja Małopolski Wschodniej
- Polityka wzmacniania polszczyzny
- Akcja polonizacyjno-rewindykacyjna 1938 roku
- Rzeź wołyńska
- Czystka etniczna w Małopolsce Wschodniej
- Wysiedlenie Ukraińców z RP do ZSRR 1944-1946
- Akcja „Wisła”
- Harazd.net
Przypisy
- ↑ Henryk Zieliński „Historia Polski 1914-1939” Warszawa-Wrocław 1983, ISBN 83-04-00712-6 (1983, wyd. II 1985).
- ↑ Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym.
- ↑ Dawniej w programie wszystkich mniejszości narodowych i etnicznych na Podlasiu pt. Sami o sobie.
- ↑ informacja na www.ukraincy.pl.