Urszula Dudziak

Skocz do: nawigacji, szukaj
Występ w Sali Kongresowej 25 września 2011, w ramach Festiwalu Skrzyżowanie Kultur

Urszula Bogumiła Dudziak-Urbaniak (ur. 22 października 1943 w Straconce) – polska wokalistka jazzowa, kompozytor.

Pracowała z takimi artystami, jak Krzysztof Komeda, L.U.C, Michał Urbaniak (jej były mąż), Walk Away, Gil Evans, Archie Shepp, Dj Vadim i Lester Bowie.

Życiorys

Urszula Dudziak urodziła się w Straconce (obecnie dzielnica Bielska-Białej) i mieszkała tam do 4 roku życia. Potem przeniosła się z rodzicami do Gubina. Następnie mieszkała w Nowej Soli, a jeszcze później przeprowadziła się wraz z rodzicami do Zielonej Góry[1]. W dzieciństwie uczyła się gry na fortepianie. Jazzem zainteresowała się jeszcze podczas nauki w szkole średniej, do czego przyczyniło się słuchanie Elli Fitzgerald[2].

Współpracowała z kilkoma amatorskimi zespołami jazzowymi z Zielonej Góry, śpiewając w nich standardy jazzowe. Profesjonalny debiut piosenkarki nastąpił w 1958 roku, gdy została solistką zespołu Krzysztofa Komedy. Potem współpracowała też z orkiestrą Edwarda Czernego, a od 1964 r. do końca lat 80. - z Michałem Urbaniakiem. Początkowo zajmowała się tradycyjną muzyką jazzową, występowała m.in. na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Jazzowej Jazz Jamboree (w latach 1969-1972). Potem (1971) zafascynowała ją muzyka wykorzystująca przetworniki głosu. Sama użyła po raz pierwszy takiego urządzenia przy nagraniu płyty długogrającej w duecie z Adamem Makowiczem - Newborn Light (1972).

Okres emigracji

W 1973 wyjechała do Nowego Jorku, potem występowała z M. Urbaniakiem oraz solo (jako One Woman Show z użyciem aparatury elektronicznej) niemal w całej Ameryce i Kanadzie, m.in. podczas Newport Jazz Festival i w Carnegie Hall. "Los Angeles Times" mianował ją Śpiewaczką Roku w 1979. Nagrała około 50 płyt, dzieliła estradę z takimi artystami, jak: Bobby McFerrin, Herbie Hancock, Dizzy Gillespie, Clark Terry, Ron Carter, Wynton i Branford Marsalis, Gil Evans, Sting, Lionel Hampton. Wspomniany wyżej album Newborn Light nagrany z Adamem Makowiczem dla amerykańskiej firmy płytowej Columbia otrzymał w prestiżowym amerykańskim magazynie "Down Beat" maksymalną ocenę pięciu gwiazdek[3].

W 1981 związała się z grupą Vocal Summit. Również w latach 80. współpracowała z G. Evansem oraz A. Sheppem. Uczestniczyła w wielu imprezach muzycznych, w tym w prestiżowych festiwalach jazzowych, na wszystkich kontynentach. W repertuarze ma m.in. autobiograficzny program muzyczny Future Talk (przygotowany wraz z Jerzym Kosińskim), a także spektakl The Nature Is Leaving Us, którego U. Dudziak jest kompozytorką.

Do Polski przyjechała po wieloletnim pobycie za granicą w roku 1985. Wystąpiła wtedy w duecie z Bobbym McFerrinem na MFMJ Jazz Jamboree w Warszawie. Od tej pory pojawia się w Polsce często. Dużo koncertuje, występuje na festiwalach jazzowych, przyjmuje zaproszenia do programów telewizyjnych (między innymi Wieczór z Jagielskim, Rozmowy w toku, Szymon Majewski Show 2008). Współpracuje też z Grażyną Auguścik, z którą koncertuje w Polsce i w Stanach Zjednoczonych[2].

Światowy sukces Papaya

Jej piosenka Papaya z 1976 stała się w 2007 hitem na Filipinach, w Azji i Ameryce Południowej, gdzie dodano do niej charakterystyczny taniec Papaya Dance[4][5][6]. Utwór na nowo odkrył prezenter radiowy z Filipin. W 2008 roku o sukcesie "Papaya" i "Papaya Dance" informowała amerykańska stacja i program ABC's Good Morning America[7]. Taniec Papaya Dance tańczy między innymi filipińska armia podczas przerwy w musztrze.

11 listopada 2009 roku odznaczona przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[8].

Dyskografia[2]

Filmografia

  • 1980 - Papaya, czyli Skąd się biorą dziewczynki - bohaterka filmu, muzyka
  • 1982 - Percussion Summit - udział w filmie
  • 1983 - Vocal Summit - udział w filmie
  • 1995 - Malowany chłopiec - muzyka
  • 1985 - Urszula Dudziak - waga - bohaterka filmu
  • 2000 - Ponad tęczą - muzyka
  • 2001 - Eden - wykonanie muzyki (wokaliza)
  • 2002 - Zielona karta - muzyka, wykonanie piosenek
  • 2005 - Panna młoda - muzyka
  • 2007 - Wiersz na Manhattanie - bohaterka filmu
  • 2007 - Niania jako ona sama
  • 2008 - Urszula Dudziak: Życie jest piękne - film dokumentalny o niej samej
  • 2011 - Bitwa na głosy jako prowadząca zespół

Życie osobiste

Jest rozwiedziona z Michałem Urbaniakiem. Ma dwie córki: Katarzynę i Mikę. Po rozwodzie przez cztery lata była związana z Jerzym Kosińskim. W 1993 roku wyszła drugi raz za mąż za Szweda, kapitana żeglugi Benghta Dahllofa[9]. Ma domy na Manhattanie, w Szwecji i Warszawie[1].

W 2011 roku ukazała się autobiografia Urszuli Dudziak Wyśpiewam wam wszystko.

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Muzyczne gwiazdy - Gwiazda ze Straconki - Urszula Dudziak
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Urszula Dudziak - Biografia - Muzyka w Onet.pl
  3. ↑ http://www.krab.pl/info/dudziak.html
  4. ↑ "Papaya atakuje jak filipiński wirus" - Najważniejsze informacje - Informacje - portal TVN24.pl - 07.03.2008
  5. ↑ 'Papaya' Urszuli Dudziak podbija świat!
  6. ↑ Światowy szał wokół "Papai" Urszuli Dudziak - Rzeczpospolita
  7. ↑ Papaya Dance - Good Morning America - Video
  8. ↑ M.P. z 2010 r. Nr 27, poz. 259
  9. ↑ Ludzie: Urszula Dudziak

Bibliografia

  • Urszula Dudziak: Wyśpiewam wam wszystko. Warszawa: Kayax, 2011. ISBN 978-83-927811-2-7. 
  • Piątkowski D., Encyklopedia Muzyki Popularnej - JAZZ, Copyright by Oficyna Wydawnicza Atena, 2000.
  • Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ISBN 83-86848-05-7, tu hasło Dudziak Urszula, s. 42, 43.

Linki zewnętrzne