Władykaukaz
Panorama Władykaukazu
• liczba ludności
• gęstość
314.073
1.432,1 os./km²
Władykaukaz (ros. Владикавка́з; oset. Дзæуджыхъæу) – stolica i największe miasto Republiki Północnej Osetii-Alanii, położone w południowo-wschodniej części kraju, u stóp Kaukazu, nad rzeką Tieriek. Liczba ludności: 314 073 (2006). Ludność składa się z Osetyjczyków, Rosjan, Ormian i Gruzinów. We Władykaukazie była duża polska diaspora i kościół. Obecnie (2005) w mieście jest polski klub. Wcześniej nosiło nazwy Ordżonikidze (1931-1944, 1954-1990) oraz Dzaudżikau (1944-1954).
Historia
Miasto zostało założone w 1784 roku jako twierdza w okresie rosyjskiej ekspansji na Kaukazie. Przez wiele lat była ona główną bazą wojskową w regionie. W 1799 roku zbudowano przez góry tzw. Gruzińską Drogę Wojenną, która łączyła miasto z Gruzją na południu, zaś w 1875 powstała linia kolejowa łącząca miasto z Rostowem nad Donem (Kolej Władykaukaska), która od 1900 uzyskała połączenie z azerbejdżańskim Baku. Władykaukaz stał się głównym centrum przemysłowym regionu, przede wszystkim w zakresie przetwórstwa ropy naftowej.
Miasto było zdobywane w czasie wojny domowej. W lutym 1919 roku zdobyła je antykomunistyczna "biała" armia gen. Denikina, ale została wyparta przez Armię Czerwoną w marcu 1920 roku.
W czasie II wojny światowej w listopadzie 1942 roku próbowała miasto zdobyć armia niemiecka (operacja Fall Blau), która dotarła do przedmieść, ale została odparta. Był to najdalej wysunięty na południowy wschód punkt frontu wschodniego, do którego dotarły wojska hitlerowskich Niemiec (najdalszy na wschód to osada Terekli-Mekteb)[1].
Od 1931 do 1944, a potem od 1954 do 1990 roku, miasto nosiło nazwę Ordżonikidze (Орджоники́дзе) pochodzącą od nazwiska gruzińskiego bolszewika Sergo Ordżonikidze. W latach 1944-1954 nosiło nazwę Dzaudżikau (Дзауджика́у). Nazwa Władykaukaz oznacza "Rządzący Kaukazem".
Przynależność administracyjna
- 1921 - 1924: Górska Autonomiczna SRR (stolica);
- 1924 - 1925: do samodzielnego regionu autonomicznego na prawach guberni;
- 1936 - 1991: Północnoosetyjska Autonomiczna SRR;
- 1991 - teraz: Republika Osetii Północnej (stolica).
Zabytki
Gospodarka
W mieście i okolicach zlokalizowane są zakłady przemysłu metalurgicznego, chemicznego, drzewnego, elektrotechnicznego, skórzanego i szklarskiego.
Media
Oświata
Od 1947 w mieście ma swoją siedzibę Północno-Kaukaska Suworowska Szkoła Wojskowa.
Sport
- Ałanija Władykaukaz - klub piłkarski
- Awtodor Władykaukaz - klub piłkarski
- Dinamo Dzaudżykau - klub piłkarski
Miasta partnerskie
Przypisy
- ↑ Wielki atlas historyczny. Wyd. Wyd. 3.. Warszawa: Demart, 2003, s. 126. ISBN 83-89239-57-4. (pol.)