Waldemar Ceran

Skocz do: nawigacji, szukaj

Waldemar Ceran (ur. 7 września 1936 w Łodzi[1] zm. 20 czerwca 2009[2] tamże) – polski historyk, profesor, badacz historii starożytnego Bizancjum, członek prezydium Komitetu Nauk o Kulturze Antycznej PAN.

Biografia

Absolwent I Gimnazjum i LO im. S. Czackiego w Gdańsku (1953), w 1960 ukończył studia magisterskie na Uniwersytecie Łódzkim. Do 1968 pracował jako asystent, później, po uzyskaniu stopnia doktora, jako adiunkt. W 1980 uzyskał habilitację, mianowany został również kierownikiem Zakładu Historii Starożytnej i Średniowiecznej UŁ, funkcję tę sprawował aż do roku 1991. Od 1981 do 1990 (z przerwą w latach 1984–1987) prodziekan Wydziału Filozoficzno-Historycznego UŁ. Dzięki jego staraniom Zakład Historii Starożytnej i Średniowiecznej przemianowany został w Katedrę Historii Bizancjum. Pracował także w Wyższej Szkole Pedagogicznej (obecnie Uniwersytet Humanistyczno – Przyrodniczy) w Piotrkowie Trybunalskim. Zasiadał w Senacie Uniwersytetu Łódzkiego, piastował również funkcję pełnomocnika rektora ds. współpracy z Uniwersytetem w Lyonie. Od 1990 profesor nadzwyczajny. 18 października 2002 prezydent Aleksander Kwaśniewski nadał mu tytuł profesora. W latach 1995–2005 pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Bizantynologicznej przy Komitecie Nauk o Kulturze Antycznej Polskiej Akademii Nauk.

W latach 2002–2006 dyrektor Instytutu Historii UŁ, od 2006 na emeryturze, zatrudniony na uczelni na stanowisku emerytowanego profesora. Kierownictwo Katedry Historii Bizancjum przejął po nim dr hab. Maciej Kokoszko, prof. UŁ.

Grób Waldemara Cerana na Cmentarzu Rzymskokatolicki pw. św. Wincentego à Paulo na łódzkich Dołach

Zmarł 20 czerwca 2009 roku, został pochowany na cmentarzu rzymskokatolickim na Dołach w Łodzi.

Długoletni współpracownik redakcji wydawanego w Pradze czasopisma "Byzantinoslavica", członek Rady Programowej "Piotrkowskich Zeszytów Naukowych", "Przeglądu Nauk Historycznych" oraz "Przeglądu Historycznego". Współtwórca "Encyklopedii kultury bizantyńskiej" oraz "Wielkiej Encyklopedii PWN". Twórca i redaktor serii "Byzantina Lodziensia". Autor ponad 70 prac naukowych. Wielokrotnie odznaczany, m.in. medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Złotym Krzyżem Zasługi, Honorową Odznaką Miasta Łodzi oraz Nagrodą III stopnia Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego i Techniki (trzykrotnie).

W młodości trenował boks, reprezentując barwy Gedanii Gdańsk oraz Łódzkiego Klubu Sportowego. Ojciec dziennikarki Doroty Ceran-Pikali.

Wybrane publikacje

Książki

  • Rzemieślnicy i kupcy w Antiochii i ich ranga społeczna (II połowa IV wieku), (= Komitet Nauk o Kulturze Antycznej, Archiwum Filologiczne XIX), Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1969, ss. 134.
  • Kościół wobec antychrześcijańskiej polityki cesarza Juliana Apostaty (= „Acta Universitatis Lodziensis”, seria I, nr 63), Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 1980, ss. 235.
  • Historia i bibliografia rozumowana bizantologii polskiej 1800-1998, t. 1–2, Łódź 2001, [Byzantina Lodziensia VI], Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2001, ss. 786.
  • Teodozjusz I Wielki, Kraków: Wydawnictwo WAM 2003, ss. 89.
  • Początki i etapy rozwoju bizantynologii polskiej, Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Historii 2005, ss. 45 [Labarum I], (wyd. 2, poprawione 2006).

Artykuły

  • Polskoe vizantinovedenije v 1957-1961, „Vizantijskij Vremiennik” 22, 1963, s. 100-107.
  • Antonine et Bélisaire, [in:] Byzantinische Beiträge, hrsg. J. Irmscher, Berlin 1964, s. 55-71 (współautor).
  • Stagnation or Fluctuation in early Byzantine Society?, „Byzantinoslavica” 31, 1970, fasc. 2, s. 192-203.
  • Les études byzantines en Pologne, „Byzantion” 44, 1974, fasc. 2, s. 530-557 (współautor).
  • Les études byzantines au cours des 25 années de la Pologne Populaire, [in:] L’antiquité classique au cours des 25 années de la Republique Populaire de Pologne, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1974, s. 117-141 (= Bizantynistyka w Polsce Ludowej w okresie 25-lecia, [in:] Bałkanistyka polska, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1974, s. 7-30).
  • Profesor dr Halina Evert-Kappesowa. Sylwetka uczonej i pedagoga, „Rocznik Łódzki” 20(23), 1985, s. 5-21.
  • „Emporoi” we wczesnobizantyńskiej Antiochii, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 23, 1986, s. 17-28.
  • Atos w średniowieczu i dziś, [in:] III Dni Kultury Greckiej. Sesja popularno-naukowa, Łódź: Biblioteka im. L. Waryńskiego 1987, s. 14-34.
  • Kierunki badań nad historią starożytną i średniowieczną powszechną, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 31, 1988, s. 20-24.
  • Cesarz w politycznej teologii Euzebiusza z Cezarei i nauczaniu Jana Chryzostoma, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 44, 1992, s. 13-27.
  • Jan Chryzostom o leczeniu i lekarzach, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 48, 1993, s. 3-26.
  • „Basileia” i „patris” w ujęciu Antiocheńczyków okresu wczesnobizantyńskiego, [in:] Pamiętnik XV Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich, Gdańsk-Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek 1995, t. I, cz. 1, s. 107-116.
  • Les études byzantines en Pologne (1974-1994), „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 56, 1996, s. 5-47.
  • Nowa seria pism Ojców Kościoła, „Homo Dei” 64, 1996, nr 2-3, s. 151-154.
  • Źródła myśli teologicznej. Seria wydawnicza Wydawnictwa Apostolstwa Modlitwy, „Homo Dei” 67, 1997, nr 4, s. 153-156.
  • Bizancjum, [in:] Uniwersytet Łódzki, Informator Instytutu Historii, Łódź 1998, s. 52-55.
  • Libanius et Jean Chrysostome – deux attitudes envers la centralisation et la bureaucratisation de l’Empire byzantin au IVe siecle, [in:] Mélanges d’histoire byzantine offerts a Oktawiusz Jurewicz a l’occasion de son soixante-dixieme anniversaire, Byzantina Lodziensia III, Łódź: Wydawnictwo Uniwerstytetu Łódzkiego 1998, s. 29-42.
  • Bizantynistyka w Polsce, [in:] Antiquarum non immemores... Polskie Towarzystwo Filologiczne (lata 1893-1993), Acta Societatis Philologae Polonorum, Warszawa-Wrocław: OBTA 1999, s. 73-89.
  • Recenzja dorobku naukowego Profesora Ihora Ševčenko (w związku ze wszczętym postępowaniem o nadanie tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego, [in:] Uroczystość wręczenia dyplomu Doktora Honoris Causa Uniwersytetu Warszawskiego profesorowi Ihorowi Sevcence 5 grudnia 2001 roku, Warszawa: Biuro Informacji i Promocji UW 2001, s. 30-39.
  • Główne osiągnięcia polskich badań nad historią sztuki bizantyńskiej (do roku 1998), [in:] Sztuka średniowiecznego Wschodu i Zachodu. Osiągnięcia i perspektywy poznawcze u progu XXI wieku, red. Małgorzata Smorąg-Różycka, Kraków: Universitas 2002, s. 9-42.
  • Omówienie stanu badań bizantynologicznych w Polsce oraz perspektywy rozwoju kadry naukowej (1999-2002), „Meander” 58, 2003, nr 2, s. 171-182.
  • Bizantynistyka na Uniwersytecie Łódzkim w latach 1999-2003, „Przegląd Historyczny” 95, 2004, nr 1, s. 109-118.
  • VII Sympozjum Kazimierskie poświęcone kulturze późnego antyku i wczesnego chrześcijaństwa (Kazimierz Dolny, 7-9 października 2004), „Przegląd Nauk Historycznych” 3, 2004, nr 2(6), s. 226-235.
  • Teatr we wczesnym Cesarstwie Bizantyńskim, „Przegląd Historyczny” 95, 2004, nr 3, s. 1-11.

Przekłady

  • Georg Ostrogorski, Dzieje Bizancjum, Warszawa: PWN 1967, s. 47-93, 369-445 (tłumaczenie z niemieckiego, rozdz. I i VIII).
  • Cywilizacje starożytne, Praca zbiorowa pod red. A. Cotterella, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1990, s. 151-184; 216-306; 381-395 (tłumaczenie z angielskiego).
  • A. Cotterell, Słownik mitów świata, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie 1993, s. 5-85, 193-280, 425-438 (tłumaczenie z angielskiego). Wydanie 2: Katowice: Wydawnictwo „Książnica” 1996, s. 5-65, 143-215, 316-321; dodruk 1999; wydanie 3: Katowice: Wydawnictwo „Książnica” 2001; wydanie 4: Wydawnictwo „Książnica” 2006.
  • Oksfordzka encyklopedia świata. Od prehistorii do 1800 r., (140 stron), Łódź: Pro-media 1996 (tłumaczenie z angielskiego), płyta kompaktowa.
  • Oxford. Ilustrowana encyklopedia uniwersalna. Historia świata. Od pradziejów do 1800 roku, Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza BGW 1997, ss. 387 (tłumaczenie z angielskiego).
  • Michel Balard, Łaciński Wschód XI-XV wiek, Kraków: WAM 2010 (tłumaczenie z francuskiego).

Przypisy

  1. ↑ Katedra Historii Bizancjum Uniwersytetu Łódzkiego
  2. ↑ Sebastian Adamkiewicz, Waldemar Ceran nie żyje, "Histmag.org", 21 czerwca 2009.

Literatura

  • Sławomir Bralewski, Profesor Waldemar Ceran (7IX 1936 - 20 VI 2009), "Vox Patrum 29 (2009), z. 53-54.
  • Michał Kozłowski, Waldemar Ceran (7 IX 1936 – 20 VI 2009), "Nowy Filomata" 14(2010), z.3, s.231-232.
  • Mirosław Jerzy Leszka, Profesor Waldemar Ceran (7 IX 1936 - 20 VI 2009), "Meander" 2007 (publ. 2010), R. LXII, z. 3-4, s. 185-189 (fot., biogram).
  • Uczony, czyli Wspomnienia o Profesorze Waldemarze Ceranie, pod red. Doroty Ceran i Pawła Filipczaka, Łódź 2011.

Linki zewnętrzne