Warta

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy rzeki. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Źródła Warty w Kromołowie
Warta w Zawierciu
Warta w okolicach Częstochowy
Warta niedaleko miejscowości Warta
Zalew Jeziorsko
Warta w Poznaniu w pobliżu mostu św. Rocha (niski stan wody)
Warta w Kostrzynie nad Odrą z mostem kolejowym w tle
Warta w Gorzowie Wielkopolskim
Gorzów Wlkp. Członkini klubu "Morsów" po przepłynięciu rzeki o temperaturze wody 4,5°C

Warta – trzecia pod względem długości rzeka Polski, druga w pełni w jej granicach; główny, prawy dopływ Odry.

Przebieg rzeki

Odcinek górny

Źródła Warty znajdują się na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej w Kromołowie, dawnym mieście, obecnie przyłączonym do Zawiercia. Płynie tektonicznym Obniżeniem Górnej Warty wzdłuż krawędzi Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. W Częstochowie rzeka zmienia kierunek biegu na wschodni, by za miastem spotkać się z Wyżyną Wieluńską (miejsce styku z Wyż. Częstochowską), przełamując się przez nią głęboką na 70 m doliną – jest to Mirowski Przełom Warty. Pokonawszy go, łagodnie skręca na północ a w okolicach Radomska na zachód. Następnie ponownie przełamuje się przez Wyżynę Wieluńską poprzez Działoszyński Przełom Warty by nieco dalej przełamać się przez nią po raz trzeci, pokonując rozległy Łuk Załęczański i zawracając na krótko bieg o 180 stopni (na wschód). Opuszczając ostatecznie wyżynę, obiera kierunek północny, niezmienny do wysokości miasta Koło, gdzie skręca na zachód, mija Konin i wpływa w Pradolinę Warciańsko-Odrzańską, tym samym kończąc swój górny biegpotrzebne źródło.

Odcinek środkowy

W pobliżu Śremu Warta wpływa w Poznański Przełom Warty. Po przepłynięciu przez Poznań, rzeka natrafia w okolicy Obornik na przeszkodę w postaci wyższego obszaru Pojezierza Południowopomorskiego i ponownie zmienia kierunek na zachodni wpływając w Pradolinę Toruńsko-Eberswaldzką.

Odcinek dolny

Na początku dolnego biegu rzeki, w miejscowości Santok do Warty uchodzi jej największy dopływ – Noteć. Po przepłynięciu przez Gorzów Wielkopolski, Warta wpływa w obszar, na którym został utworzony Park Narodowy Ujście Warty, po czym w Kostrzynie nad Odrą uchodzi do Odry.

Warta w sieci międzynarodowych dróg wodnych

 Osobny artykuł: Śródlądowe drogi wodne.

Warta Dolna (68,2 km, od Santoka do ujścia do Odry) jest elementem międzynarodowej drogi wodnej E70, ustalonej w 1996 r. w porozumieniu AGN (European Agreement on Main Inland Waterways of International Importance)[2].

Dorzecze Warty

 Zobacz też: Dorzecze Odry.

Dopływy w kolejności od źródeł

Urbanizacja

Miasta położone nad Wartą

Ciekawostki

  • odległość od źródeł Warty do spotkania z Odrą jest większa niż Odry od jej źródeł do tego samego miejsca
  • jeśli uwzględnić tylko długość rzeki znajdującej się na terytorium kraju, to Warta okazuje się być drugą co do długości rzeką w Polsce zaraz po Wiśle
  • jest drugą rzeką wymienianą w hymnie Polski :
Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę
  • pod Gorzowem Wlkp. z Wartą krzyżuje się rurociąg "Przyjaźń".
  • nazwa miasta, w którym Warta ma swoje źródła – Zawiercie wzięła się właśnie od nazwy rzeki i określenia "za Wartą".
  • nazwa Warta jest nazwą klubu piłkarskiego Warta Poznań, który gra w I lidze polskiej
  • w Czmońcu stoi wieża widokowa umożliwiająca obserwowanie rzeki

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Informacje o regionie wodnym Warty. [dostęp 8 maja 2009].
  2. ↑ http://www.mi.gov.pl/files/0/105/Analizapotrzebinwestycyjnych1.pdf Analiza potrzeb inwestycyjnych w zakresie żeglugi śródladowej na rzece Odrze w latach 2007-2013. Akademia Morska w Szczecinie. Instytut Inżynierii Transportu. Zakład Żeglugi Sródladowej i Gospodarki Wodnej. Szczecin 2006, str. 25

Linki zewnętrzne

Zobacz hasło Warta w Wikisłowniku
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Warta