Wawelno
Wawelno (do 31 grudnia 2001 Wąwelno[1]; dodatkowa nazwa w j. niem. Bowallno, śl. Bowalnopotrzebne źródło) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Komprachcice.
Od 1950 miejscowość należy do województwa opolskiego.
Historia
Wieś po raz pierwszy wzmiankowano w księdze uposażenia biskupów wrocławskich około roku 1300. Później prawdopodobnie nastąpiła ponowna lokacja wsi – w 1326 wspominani są dwaj zasadźcy wsi Bowalno (pojawiają się również formy Wadelno i Wamwalno) – Stefan i Nikoska. Nazwa wsi pochodzi od słowa "wąwel", oznaczającego suche miejsce w bagiennym otoczeniu.
Niewiele wiadomo o dziejach miejscowości od średniowiecza do XIX wieku. W połowie XIX stulecia działała szkoła z jednym nauczycielem, młyn wodny, a Wawelno zamieszkiwały 483 osoby, w tym 5 rzemieślników. W latach 60. funkcjonowała kopania węgla brunatnego, wydobywająca rocznie 5 tys. ton.
Wzrost liczby mieszkańców nastąpił na przełomie wieków – w 1890 729, a w 1910 841. Przypuszczalnie w pierwszej dekadzie XX wieku rozpoczęła funkcjonowanie ochotnicza straż pożarna.
Podczas plebiscytu w 1921 za Niemcami zagłosowało 648 osób, za Polską 61[2]. Wieś pozostała w granicach Rzeszy Niemieckiej. W 1933 liczba mieszkańców wyniosła 1.139, natomiast tuż przed wybuchem II wojny światowej 1.166. W tym też roku ustanowiono we wsi samodzielną parafię pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa. Do tej pory była częścią Parafii św. Wawrzyńca w Dąbrowie, mimo że kilka lat wcześniej wybudowano kościół na fundamentach starej szkoły. W 1936 naziści zmienili dotychczasową nazwę Bowallno na Walldorf.
Po wojnie liczebność wsi nie uległa większym zmianom – w 1960 mieszkało w niej 1171, a obecnie 1152 osoby.
W Wawelnie znajduje się pomnik poświęcony poległym mieszkańcom wsi podczas I wojny światowej oraz liczne zabudowania z przełomu XIX i XX wieku (większość w złym stanie, niektóre opuszczone).
Herb wsi
Na starych pieczęciach gminnych zachował się dawny herb wsi – był on dość nietypowy i przedstawiał serce ze skrzydłami, na którym siedział ptak. Obecnie Wawelno używa herbu gminy Komprachcice.
Transport
Z Opola dojazd autobusami miejskimi linii nr 16 oraz wybranymi kursami linii nr 8.
Przypisy
- ↑ Oficjalna nazwa Wąwelno została zmieniona na Wawelno na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie ustalenia i zmiany urzędowych nazw niektórych miejscowości w województwach: dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim oraz obiektów fizjograficznych w województwach lubelskim i lubuskim (Dz. U. z 2001 r. Nr 153, poz. 1772). W praktyce już wcześniej używano nazwy Wawelno.
- ↑ Wyniki plebiscytu z powiatu opolskiego