Wietnam

Skocz do: nawigacji, szukaj
Dewiza: (wiet.) Ðộc lập - Tự do - Hạnh phúc
(Niezależność - Wolność - Szczęście) Hymn: Tiến Quân Ca Język urzędowy wietnamski Język używany wietnamski Stolica Hanoi Ustrój polityczny Socjalizm Głowa państwa prezydent Trương Tấn Sang Szef rządu premier Nguyễn Tấn Dũng Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe 68. na świecie
331 051,4[1] km²
4200 km² (1,27%) Liczba ludności (2008)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narodowości i grupy
etniczne 13. na świecie
86 024 600[1]
260[1] osób/km²
54 Jednostka monetarna đồng (VND) Niepodległość
 - ogłoszona
 - autonomia
 - uznana od Francji
2 września 1945
6 marca 1946
21 lipca 1954 Strefa czasowa UTC +7 Kod ISO 3166 VN Domena internetowa .vn Kod samochodowy VN Kod samolotowy VN Kod telefoniczny +84 Multimedia w Wikimedia Commons Hasło Wietnam w Wikisłowniku

Wietnam (oficjalnie: Socjalistyczna Republika Wietnamu, wiet.: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) − państwo w Azji Południowo-Wschodniej. Graniczy z Chinami, Laosem i Kambodżą. Z liczbą ludności ponad 86 mln[1] jest 13. co do wielkości populacji państwem świata.

Ustrój polityczny

Republika socjalistyczna. Konstytucja z 15 kwietnia 1992 roku.

Zgromadzenie Narodowe składa się z 498 posłów (458 członków Komunistycznej Partii Wietnamu, 40 posłów niezależnych). Powołuje rząd i prezydenta.

Podział administracyjny

 Osobny artykuł: Podział administracyjny Wietnamu.

Wietnam podzielony jest na 58 prowincji (wiet. tỉnh), które dzielą się na dystrykty (huyện), miasta prowincjonalne (thành phố trực thuộc tỉnh) oraz miasta (thị xã). Obok prowincji w Wietnamie istnieje 5 kontrolowanych centralnie miast wydzielonych (thành phố trực thuộc trung ương) o statusie równym prowincji.

Prowincje oraz miasta wydzielone pogrupowane są na 8 regionów:

Geografia

 Osobny artykuł: Geografia Wietnamu.

Powierzchnia Wietnamu wynosi około 331 688 km² (nie uwzględniając wysp Hoàng Sa i Trường Sa). Długość granic kraju to 4639 km. Najwyższą górą jest Phan Xi Păng 3143 m n.p.m., najdłuższa rzeka to Mekong.

Klimat

Ze względu na znacznie rozciągnięty w kierunku południkowym kształt terytorium i specyficzne ukształtowanie terenu w Wietnamie wyróżnia się kilka stref klimatycznych. Wg klasyfikacji Köppena klimat Tonkinu zalicza się do wilgotnych podzwrotnikowych. W Wietnamie środkowym na północ od przełęczy Hải Vân i na południu kraju (półwysep Cà Mau, delta Mekongu) występuje klimat zwrotnikowy wilgotny, w odmianie monsunowej. Klimat Wietnamu Środkowego, na południe od przełęczy Hải Vân, zalicza się do klimatu zwrotnikowego z porą suchą i deszczową (typ sawanna).

Długość granic

  • całkowita: 4639 km
  • z Kambodżą 1228 km
  • z Chinami 1281 km
  • z Laosem 2130 km

Największe miasta

Rzeki

Masywy górskie

Historia

Historia Wietnamu jest przedstawiona w osobnych hasłach:

Gospodarka

PKB

Stan[2] na 2009 r.

  • ogółem - 1 658 389 mld. đồngów
  • na mieszkańca - 19278 tys. đồngów (1064 USD)

Rolnictwo

Wietnam jest drugim państwem na świecie (po Brazylii) pod względem uprawy kawy. Słynie także z upraw ryżu, herbaty, ananasów i tytoniu.

3 lutego 1994 roku USA zniosły embargo handlowe co wpłynęło pozytywnie na wzrost produkcji i eksportu wietnamskiego na rynkach światowych.
Rybołówstwo (w 2005 r. 1,9 mln ton ryb, mięczaków i skorupiaków, z tego 1,8 mln ton złowionych na Pacyfiku). (dane oficjalne FishStat+ [1])
Dynamicznie rozwija się akwakultura (głównie sumów, w tym pangi oraz krewetek). Eksport krewetek przyniósł wietnamskiej gospodarce narodowej w 2007 roku 1,5 mld dolarów przychodów, eksport pangi kolejne 979 mln dolarów.

Przemysł

Wytwarzanie żelaza i stali, maszynowy, chemiczny i cementowy,obuwniczy i odzieżowy.

Ludność

Wietnam jest krajem wielonarodowościowym w wyniku wielowiekowych migracji plemiennych, trwających jeszcze w XX wieku. Rdzenni Wietnamczycy (Kinh) stanowią 85% mieszkańców kraju, są ludnością zamieszkałą głównie na nizinach, o długoletniej tradycji rolniczej, osiadłą w deltach Rzeki Czerwonej i Mekongu, na nizinach nadmorskich oraz w miastach i przywiązaną do miejsca pochodzenia swoich rodów. Ponad 10% mieszkańców to grupy plemienne, zwłaszcza żyjące w górach, należące do 53 narodowości, ukształtowanych w procesach różnorodnych migracji (głównie ekonomicznych i obyczajowych), o dużej rozpiętości poziomu cywilizacyjnego. Najliczniejsze z nich to: Tay (ok. 1,5 mln osób), Thaj (1,3 mln), Muong (1,1 mln) – mieszkają głównie w północnej części kraju; Chińczycy (0,9 mln) – przeważnie w miastach oraz na pograniczu chińskim; Khmerowie (1,1 mln) – w delcie Mekongu i wzdłuż granicy z Kambodżą; oraz Nung (0,9 mln), Hmong (0,7 mln), Dao (0,6 mln). Pod względem językowym[3] narodowości Wietnamu reprezentują rodziny: austroazjatycką (Kinh, Khmerowie, Muong i inne), chińsko-tybetańską (Hoa), austronezyjską (Czamowie, Gia Rai i inne). Język wietnamski należy do rodziny języków austroazjatyckich.

 Osobny artykuł: Mniejszości narodowe Wietnamu.

Religia

Grupy wyznaniowe kraju:

 Osobny artykuł: Hoa-Hao.
 Osobny artykuł: Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Wietnamie.
 Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy w Wietnamie.

Sztuki walki

Galeria

  • Pagoda Côn Sơn

  • Pagoda Từ Hiếu

  • Wietnamskie łodzie rybackie

  • Rolnik wietnamski

  • Artystka wietnamska grająca na đàn tranh

  • Tancerka wietnamska

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 GUS Hanoi,stan na 2009
  2. ↑ GUS Hanoi,stan na 2009
  3. ↑ Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Wersja internetowa: http://www.ethnologue.com/.

Linki zewnętrzne