Wolfram

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy pierwiastka chemicznego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
74
W
Wygląd stalowoszary Ogólne informacje Nazwa, symbol, l.a. wolfram, W, 74
(łac. wolframium) Grupa, okres, blok 6, 6, d Stopień utlenienia VI, V, IV, III, II Właściwości metaliczne metal przejściowy Właściwości tlenków średnio kwasowe Masa atomowa 183,84 u Stan skupienia stały Gęstość 19250 kg/m³ Temperatura topnienia 3422 °C Temperatura wrzenia 5555 °C Numer CAS 7440-33-7 PubChem 23964[2] Uwaga
Zwroty H H315, H319 Zwroty EUH brak zwrotów EUH Zwroty P P305+P351+P338 Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia według MSDS
Zwroty R R11, R36/38 Zwroty S S6, S26, S36 NFPA 704[1]
0
2
3
 
Numer RTECS YO7175000 Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa) Multimedia w Wikimedia Commons Hasło wolfram w Wikisłowniku

Wolfram (W, łac. wolframium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Dawną nazwą wolframu jest "tungsten".

Istnienie tego pierwiastka zasugerował jako pierwszy Peter Woulfe w 1779 r., który badał minerał wolframit. Analogiczne sugestie zostały w 1781 r. opublikowane przez Carla Scheelego. W stanie czystym pierwiastek ten jako pierwszy wyodrębnili w roku 1783 José i Fausto Elhuyarowie.

Wolfram występuje w skorupie ziemskiej w ilości 1 ppm. Najważniejszymi minerałami wolframu są:

Wolfram jest ciemnoszarym metalem. Bardzo czysty jest ciągliwy i łatwo poddaje się obróbce, z niewielkimi domieszkami węgla jest twardy i kruchy. W temperaturze poniżej 0,0012 K (a w postaci cienkiej warstwy poniżej 4 K) staje się nadprzewodnikiem. Dzięki pasywacji jest odporny na działanie tlenu, wody, zasad, kwasów, a nawet wody królewskiej. Roztwarza się natomiast w stopionym azotanie potasu[3]. W podwyższonej temperaturze utlenia się, reaguje z węglem i fluorowcami.

Wolfram stosowany jest jako dodatek stopowy do wysokogatunkowej stali, z jego stopów sporządza się elektrody lamp elektronowych i rentgenowskich, włókna żarowe itp. Węglik wolframu dzięki niezwykłej twardości służy do wyrobu materiałów ściernych i narzędzi – jest głównym składnikiem widii. Ze względu na wysoką twardość i gęstość jest używany do produkcji rdzeni podkalibrowych pocisków przeciwpancernych oraz kompozytowych pocisków pełnokalibrowych, rzutek (lotek) do darta, a konkretnie do odlewupotrzebne źródło barreli (beczek), gdzie w najlepszych lotkach występuje w 95-97%.

Przypisy

  1. ↑ Wolfram (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-10-05].
  2. ↑ Wolfram – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. ↑ Philip John Durrant, Bryl Durrant, Zarys współczesnej chemii nieorganicznej, str. 1119, PWN, Warszawa 1965