Wybory prezydenckie w USA w 2008 roku

Skocz do: nawigacji, szukaj
Głosy zaznaczone na niebiesko- Obama/Biden, Stany zaznaczone na czerwono- McCain/Palin, Jeden głos elektorski z dystryktu w Nebrasce który zagłosował na Baracka Obamę
Rozkład głosów elektorskich do zdobycia wedle stanów

Wybory na urząd prezydenta i wiceprezydenta w Stanach Zjednoczonych odbyły się we wtorek 4 listopada 2008[1].

Nieoficjalnie, dane z 99% lokali wyborczych (stan z 7 listopada 2008) wskazują, że głosowanie przeprowadzone do 4 listopada 2008 przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę i Josepha Bidena 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina i Sarę Palin. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą, we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska[2].

Formalny wybór prezydenta i wiceprezydenta został dokonany w poniedziałek 15 grudnia 2008 głosami wybranych 4 listopada 2008 elektorów. Wówczas każdy z 538 elektorów w każdym ze stanów zagłosuje pisemnie na dwie osoby (prezydenta i wiceprezydenta). Głosy te przekazane zostaną do Senatu. Po czym w czwartek 8 stycznia 2009 przewodniczący Senatu (tj. urzędujący wiceprezydent) w obecności Senatu i Izby Reprezentantów zarządzi ich przeliczenie i ogłosi wynik wyborów na urzędy prezydenta i wiceprezydenta kolejnej kadencji.

Na prezydenta zostanie wybrana tylko ta osoba, która w głosowaniu elektorskim z 15 grudnia 2008 otrzymała bezwzględną większość głosów tj. przynajmniej 270. W innym wypadku to posłowie z Izby Reprezentantów głosując pisemnie dokonają wyboru prezydenta (zaś Senat wiceprezydenta).

Prezydent i wiceprezydent zostali zaprzysiężeni w południe 20 stycznia 2009 w Waszyngtonie.

Głosowanie elektorów jest swojego rodzaju ceremonią. Elektorzy tylko w wyjątkowych sytuacjach głosowali dotychczas niezgodnie z głosami obywateli, którzy ich wybierają i nigdy nie zmieniło to wyniku wyborów. System elektorski w odróżnieniu od głosowania bezpośredniego wywodzi się z historii i podziału politycznego Stanów Zjednoczonych. Odzwierciedla on zaprojektowanie systemu demokracji w republice w taki sposób, aby ani małe stany ani duże stany nie przeważały nad sobą nawzajem.

Stany Zjednoczone zaprosiły przedstawicieli Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) OBWE do obserwacji przebiegu wyborów. W misji wzięło udział ok. 100 obserwatorów[3].

Wyniki

Tradycyjnie, jako pierwsza, osada Dixville Notch w stanie New Hampshire, przeprowadza wybory tuż po północy i ogłasza natychmiastowo wyniki. Jest to uprawnione o ile wszyscy wyborcy zagłosowali. W 2008 wyniki te były następujące[4]:

  • Obama 15,
  • McCain 6,
  • Ralph Nader 0.

Nieoficjalnie, dane z 99% lokali wyborczych (stan na 21 listopada 2008) wskazują, że głosowanie przeprowadzone do 4 listopada 2008 przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą, we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska. [2].

Ok 21:05 czasu lokalnego w Phoenix w stanie Arizona, John McCain w towarzystwie Sary Palin i ich obojga rodzin wygłosił tradycyjne przemówienie przegranego kandydata, składając gratulacje Barackowi Obamie. Tylko 5 minut wcześniej zakończono głosowanie w stanie Kalifornia (wygranym przez Obamę). Obama wygrał w międzyczasie m.in. stany Pensylwania, Ohio, Nowy Meksyk, Wisconsin, Minnesota, New Hampshire, spośród tych, gdzie domniemany wynik miał przeważyć szalę całych wyborów[2].

Sytuacja

Urzędujący prezydent, republikanin George W. Bush, zgodnie z konstytucją nie mógł ubiegać się o trzecią kadencję, zatem w łonie obu partii odbyła się otwarta walka o nominację, zwłaszcza, iż urzędujący wiceprezydent Dick Cheney oznajmił, że nie będzie kandydować. Były to pierwsze od 1952 w pełni otwarte wybory, w których udziału nie wzięli urzędujący prezydent lub jego zastępca (ani też nie ubiegali się o nominację swych partii).

Główni kandydaci[5]

Kandydaci w prawyborach

Partia Demokratyczna

Zwycięzca prawyborów

Wycofani kandydaci

Partia Republikańska

Zwycięzca prawyborów

Wycofani kandydaci

Kandydaci pomniejszych partii

Partia Zielonych

Partia Libertariańska

Independence-Ecology Party

popierany także przez: Peace and Freedom, Michigan Natural Law, Delaware Independent, Oregon Peace, New York Populist

America's Independent

Partia Konstytucyjna

  • Chuck Baldwin

popierany także przez: Kansas Reform, Virginia Independent Green

Socialist Party USA

  • Brian Moore

popierany także przez: Vermont Liberty Union

Partia Reform

Ted Weill

Partia Prohibicji

Gene Amondson

Socialist Workers Party

Róger Calero

Boston Tea Party

Charles Jay

Party for Socialism and Liberation

Gloria La Riva

Objectivist Party

Thomas Stevens

Heartquake '08

Jonathan Allen

Vote Here

Jeff Boss

United States Pacifist Party

Bradford Lyttle

New Party

John Joseph Polachek

Humanistic Party

Lanakila Washington

Socialist Equality Party

Jerry White

Kandydaci niezależni

  • Donald K. Allen
  • Jose M. Aparicio
  • Lawson Bone
  • Ted Brown Sr.
  • James D. Criveau
  • Richard Duncan
  • Michael Faith
  • James R. Germalic
  • Mark Graham
  • Leonard Habermehl
  • RaeDeen R. Heupel
  • Thaddaus Hill
  • Ronald Hobbs
  • Yonyuth Hongsakaphadana
  • Keith Judd
  • Lou Kujawski
  • Frank McEnulty
  • Frank Moore
  • Kevin Mottus
  • Gary Nettles
  • John Plemons
  • Platt Robertson
  • Joe Schriner
  • David John Sponheim
  • Lynne A. Starr
  • Blaine Taylor

Przypisy

  1. ↑ w 34 stanach prawo lokalne dopuszcza korespondencyjne głosowanie na elektorów na dwa tygodnie przed 4 listopada 2008, lub podobnie tzw. głosowanie wczesne (ang. early voting) w osobie
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Politics: 2008 Election results: National overview (ang.). W: MSNBC.com [on-line]. Microsoft MSN, 2008-11-07. [dostęp 2008-11-07].
  3. ↑ Needs assessment report ahead of general elections in the United States, 4 November 2008 (ang.). 29 lipca 2008.
  4. ↑ Matthew Borghese: First Votes In As New Hampshire Town Picks Barack Obama (ang.). W: AHN [on-line]. AHN Media Corporation, 2008-11-04. [dostęp 2008-11-04].
  5. ↑ Meet the 2008 Presidential Candidates. A look at the candidates competing to be the next U.S. president (ang.).