Zagrzeb

Skocz do: nawigacji, szukaj

Zagrzeb nocą Państwo  Chorwacja Okręg Zagrzeb Mer Milan Bandić Powierzchnia 641 km² Wysokość 122 m n.p.m. Ludność (2011)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja
792 875▲
1237 os./km²
ok. 1,2 mln[1] Nr kierunkowy (+385) 01 Kod pocztowy 10000 Zagreb Tablice rejestracyjne ZG Podział miasta 17 dzielnic Miasta partnerskie Budapeszt

Buenos Aires
Bolonia
Kioto
Kraków
La Paz
Londyn
Lublana
Moguncja
Petersburg
Prizren
Pittsburgh
Podgorica
Sarajewo
Szanghaj
Tirana
Tromsø
Wiedeń

Położenie na mapie Chorwacji

Zagrzeb
45°48′N 15°58′E / 45.8, 15.967Na mapach: 45°48′N 15°58′E / 45.8, 15.967 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Hasło Zagrzeb w Wikisłowniku Strona internetowa miasta
Teatr narodowy

Zagrzeb (chorw. Zagreb, wym. [ˈzɑː.greb]; niem. Agram, węg. Zágráb) - stolica i największe miasto Chorwacji. Liczy 779 145 mieszkańców, aglomerację zagrzebską zamieszkuje natomiast 1,2 mln.

Miasto leży na północnym brzegu rzeki Sawy, u podnóża Medvednicy. Stanowi samodzielny okręg administracyjny. Jest również stolicą otaczającej go zagrebačkiej županiji.

Historia

  • 1094 - Erygowanie biskupstwa i katedry na Kaptolu.
  • ok. 1240 - najazd Tatarów, założenie osady Gradec na sąsiednim wzgórzu Kaptola - Grič. W 1242 został wolnym miastem królewskim. Na Kaptolu jest władza kościelna. Toczyła się rywalizacja między mieszkańcami Gradeca, a Kaptola.
  • 1557 r. - nazywa się go stolicą kraju (w późniejszych wiekach straci przejściowo tę funkcję m.in. na rzecz Varaždinu.
  • 1607 - założenie gimnazjum (potem akademia).
  • od XIX wieku - stolica Chorwacji (od 1878 oficjalna nazwa - Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji) - autonomicznego państwa wchodzącego w skład Wielkich Węgier; stolica komitatu Zagrzeb (Zagrebačka županija, Zágráb vármegye, Komitat Zágráb).
  • ok. 1850 - miasta Kaptol i Gradec zostały formalnie zjednoczone.
  • 1862 - otwarto połączenie kolejowe z Wiedniem.
  • 1878 - otwarcie pierwszego wodociągu.
  • koniec XIX i pocz. XX w. – budowa na południe od starówki (Górne Miasto) tzw. Dolnego Miasta – nowoczesnej dzielnicy z szerokimi ulicami i placami zabudowanymi wielkomiejskimi kamienicami i gmachami w stylach historyzmu
  • 1918 - rozpad Austro-Węgier - Zagrzeb przestaje być stolicą Królestwa Dalmacji, Chorwacji i Slawonii - po wejściu w skład Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców jego rola spada do funkcji głównego miasta chorwackiego.
  • 1941 - 1945 - stolica faszystowskiego Niezależnego Państwa Chorwackiego.
  • od 1991 - stolica niepodległej Chorwacji.

Podczas wojny w Jugosławii na miasto kilkukrotnie spadały serbskie pociski niszcząc budynki oraz powodując ofiary śmiertelne wśród mieszkańców.

Gospodarka

Główne gałęzie gospodarki to: produkcja urządzeń elektrycznych, przemysł chemiczny, farmaceutyczny, tekstylny, spożywczy. Zagrzeb jest międzynarodowym centrum handlu i biznesu oraz węzłem komunikacyjnym. Ma największe PKB na mieszkańca w Chorwacji (19 132 dolarów w 2005 roku). W 2004 roku parytet siły nabywczej wynosił 28 261 dolarów. W lipcu 2008 roku średnia pensja netto w Zagrzebiu wynosiła 6 228 kuny. W 2006 roku bezrobocie w Zagrzebiu wynosiło 8,6%. 34% przedsiębiorstw w Chorwacji ma siedzibę w mieście. Przedsiębiorstwa w Zagrzebiu wytwarają 52% obrotu, 60% dochodu, 35% eksportu i 57% importu Chorwacji.

Muzea

Muzeum historyczne Chorwacji (Hrvatski povijesni muzej)
Muzeum miasta Zagrzebia (Muzej grada Zagreba) 
Muzeum przyrodnicze 
Chorwackie muzeum sztuki prymitywnej (Hrvatski muzej naivne umjetnosti) 
Muzeum Mimara (Muzej Mimara) 
zbiory to 3700 dzieł sztuki (ponad 1500 w stałej ekspozycji) podarowane Zagrzebiowi przez Wiltrud i Ante Topića Mimarów. Obrazy malarstwa hiszpańskiego, włoskiego i holenderskiego oraz ceramikę i sztukę orientalną
Muzeum Etnograficzne (Etnografski muzej) 
stroje ludowych z Chorwacji, instrumenty muzyczne oraz bogate zbiory ludowej kultury Etiopii, Ameryki Południowej, Chin i wysp Pacyfiku
Muzeum Archeologiczne (Arheološki muzej) 
sztuka egipska, zbiory numizmatyczne antyczna i średniowieczna historia Zagrzebia i okolic
Muzeum Sztuki i Rzemiosła

Atrakcje turystyczne

Sport

Zagrzeb jest siedzibą wielu klubów piłkarskich, między innymi ośmiokrotnego mistrza Chorwacji Dinamo Zagrzeb oraz NK Zagreb. W północno-wschodniej części miasta znajduje się Stadion Dinama, Maksimir, mogący pomieścić 40 000 widzów.

Kluby sportowe

Profesjonalne kluby sportowe w Zagrzebiu:

Dzielnice miasta

Ludzie związani z Zagrzebiem

Zobacz też

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Zagrzeb

Linki zewnętrzne

Bibliografia

Przypisy

  1. ↑ http://www.ff.uni-lj.si/oddelki/geo/publikacije/dela/files/Dela_27/01_Sic.pdf Statystyki aglomeracji z 2007 roku