Zygmunt Karasiński (ur. 2 maja 1898 w Warszawie, zm. 20 kwietnia 1973) - polski skrzypek, pianista, kompozytor, dyrygent, saksofonista, autor tekstów piosenek. Pionier jazzu w Polsce.

Życiorys

W dzieciństwie uczył się gry na fortepianie i skrzypcach pod kierunkiem swego ojca, Adama, pianisty i kompozytora zwanego "królem polskich walców" (matką byłą Cecylia Kipman^[1]). Później studiował wiolinistykę w Konserwatorium Warszawskim w klasie Jerzego Jarzębskiego. Podczas studiów nawiązał współpracę z Szymonem Kataszkiem, pianistą. Stworzyli razem duet, w którym występowali nie tylko w Polsce, lecz także za granicą - w Paryżu i Berlinie. Współpracował też z Jerzym Petersburskim.

W latach 1921-1922 występował w wielu krajach Europy jako skrzypek w orkiestrze jazzowej Harry'ego Schpielera. Po powrocie do kraju w 1922 zaczął występować w kawiarni "Ziemiańskiej", a potem w dancingu Oaza. Następnie stworzył w Gdańsku orkiestrę jazzową wraz z Szymonem Kataszkiem^[2][3]. W roku 1923 wraz z orkiestrą przeniósł się do Warszawy, gdzie pod nazwą Złoty Jazz lub Jazz d'Or grała ona muzykę jazzową (dixieland) w teatrzykach rewiowych (Morskie Oko, Perskie Oko, Wesoły Wieczór), a także w Operze Warszawskiej.

W latach 1925-1926 prowadził w Krakowie pierwszą polską objazdową rewię jazzową, potem - w latach 1934-1936 koncertował z własną orkiestrą (głównie za granicą - w Europie i na Bliskim Wschodzie). Kiedy przebywał w Paryżu, napisał muzykę do filmu produkcji francuskiej Noc w Balbecku. Później wraz z Kataszkiem stworzył też muzykę do filmów polskich - Każdemu wolno kochać oraz Ostatnia eskapada (pierwszy w reżyserii Mieczysława Krawicza, drugi - W. Serafinowicza). Napisał także wiele kompozycji rozrywkowych i jazzowych. Jego piosenki były bardzo popularne w okresie międzywojennym i miały wielu wykonawców (m.in. Vera Bobrowska, Eugeniusz Bodo, Chór Dana, Tadeusz Faliszewski, Tola Mankiewiczówna, Lucyna Messal, Tadeusz Olsza, Hanka Ordonówna, Zula Pogorzelska, Janina Sokołowska). Niektóre z nich zostały zarejestrowane na przedwojennych płytach.

W 1939 roku stworzył nową orkiestrę, tym razem w Białymstoku, którą później zaopiekował się Adi Rosner. Podczas wojny musiał się ukrywać we Lwowie i Zakopanem. W roku 1947 utworzył kolejną orkiestrę - Tysiąc Taktów Muzyki Jazzowej. Współpracowali z nim m.in. tacy muzycy, jak: Włodzimierz Bieżan, Elisabeth Charles, René Glaneau, Jeanne Johnstone, Zbigniew Kurtycz, Waldemar Maciszewski, Marian Radzik, Kazimierz Turewicz. Orkiestra ta występowała w prawie całej Polsce z rewiami Melodia i rytm oraz Rytmy świata.

Karasiński współpracował z radiem i telewizją. Oprócz kompozycji dla swoich orkiestr pisał też dla wielu wokalistów. Piosenki z jego muzyką śpiewali m.in. Olgierd Buczek, Cezary, Czerwono-Czarni, Mieczysław Fogg, Ludmiła Jakubczak, Tadeusz Miller, Jerzy Połomski, Sława Przybylska, Rena Rolska, Irena Santor, Ludwik Sempoliński, Jarema Stępowski, Michał Wojnicki.

W 1968 Karasiński wyjechał na stałe do Danii, gdzie w 1973 zmarł.

Wybrane piosenki

• "Ben Akiba"
• "Cała Warszawa"
• "Chłopiec czy dziewczyna"
• "Czy pamiętasz tę noc w Zakopanem?" (współaut. S. Kataszek)
• "Czy Pani mieszka sama" (współaut. S. Kataszek)
• "Deszczowy koncert"
• "François"
• "Jest taki ktoś"
• "Jo-jo" (także "Yo-yo")
• "Każdemu wolno kochać" (współaut. S. Kataszek)
• "Nasze pierwsze dni"
• "Nie patrz na mnie tak"
• "Niezapomniany walc"
• "Pamiętam twoje oczy"
• "Pozdrowienia z gór"
• "Serce matki" (współaut. S. Kataszek)
• "Spotkamy się na Nowym Świecie" (współaut. S. Kataszek)
• "Szemrane tango"
• "Tańcz, Małgorzato"
• "To tylko wiatr"
• "Tylko jedno słowo - kocham"
• "W błękicie oczu twych"
• "Warszawo, piękna Warszawo"

Odznaczenia

• 1938: Srebrny Krzyż Zasługi

Przypisy

Bibliografia

• Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ISBN 83-86848-05-7, tu hasło Karasiński Zygmunt, s. 85, 86.